‘Zwerfafval halveren is binnen handbereik’
De hoeveelheid zwerfafval kan minimaal halveren in Rotterdam. Dat schrijft Zwerfie Rotterdam in een plan met 140 maatregelen voor een schonere stad. “Wij roepen de politieke partijen die verder gaan onderhandelen over een nieuwe coalitie op om ons actieplan op te nemen in het coalitieakkoord”, zegt woordvoerder Ivo Rodermans.
De eerdere besprekingen tussen PRO, VVD, D66 en DENK zijn afgelopen week gestrand. Deze week bespreekt de gemeenteraad in welke samenstelling de onderhandelingen verdergaan. Volgens Rodermans lijkt zwerfafval vooralsnog een onbesproken onderwerp te zijn geweest. “Terwijl het probleem zeer urgent is. Uit een enquête onder Rotterdammers blijkt dat één op de drie inwoners dit als het grootste probleem ziet in de stad.”
Zwerfie Rotterdam zet zich in om zwerfafval alsnog hoog op de agenda te krijgen bij de coalitiebesprekingen. Het pakket maatregelen van de vrijwilligersorganisatie is breed. Het gaat van plasticvrije terrassen en gratis vuilniszakken voor buitenslapers tot het inhuren van extra reinigingsmedewerkers op piekmomenten en het gebruik van andere vuilniszakken om het sluiten van opengemaakte afvalbakken makkelijker te maken. Er zijn aparte hoofdstukken over handhaving, bewonersparticipatie en het betrekken van het bedrijfsleven. Ook staan er een trits maatregelen in het plan over peuken en over het voorkomen van zwerfafval in het water en in de stadsnatuur.
Bronoplossingen
“De reinigingsmedewerkers van Rotterdam zetten hun beste beentje voor”, wil Rodermans benadrukken. “Dat geldt ook voor de duizenden vrijwilligers die in hun vrije tijd niet afbreekbaar spul uit de stadsnatuur halen. Maar alleen met opruimen komen we er niet. Daarom staan in ons plan veel maatregelen om de hoeveelheid zwerfafval te beperken bij de bron. Dat kan bijvoorbeeld met wegwerpplasticvrije evenementen of het stimuleren van herbruikbare tassen op de markt, maar ook door andere overheden te vragen om in actie te komen. Rotterdam betaalt letterlijk de rekening als in Den Haag de statiegeldregeling niet drastisch verbetert en als niet wordt besloten tot een inleverpremie voor lachgascilinders. Of als in Brussel niets wordt gedaan vóór filtervrije sigaretten. Op het stadhuis ligt de sleutel om ook andere overheden mee te krijgen.”
Rodermans benadrukt dat Rotterdam op veel vlakken zelf het heft in handen heeft. “Neem confetti. Nu mag je dat vrijelijk uitstrooien, terwijl je een boete krijgt als je één snoepwikkel op de grond gooit. Dat is oneerlijk en het leidt tot onnodig zwerfafval. Maar denk ook aan plasticvrije vuurwerkshows en voorkomen dat piepschuim van bouwplaatsen waait. Of aan zwerfafvalfilters in het schoonwaterriool of opruimen van opgedregd afval dat nu oneindig op oevers blijft liggen.”
Ook kleine maatregelen hebben effect, want zwerfafval is een bonte mix van items met vaak een eigen oplossing. “Een voorbeeld is plastic bescherming rondom de stam van jonge boompjes om vraat te voorkomen. Als je daarvoor kokos of jute gebruikt, scheelt dat jaren later plastic afval rond de boom. Al dit soort kleine maatregelen tellen ook op tot een groot effect.”
Doelgroepen
Rodermans waarschuwt voor een te eenzijdige focus op mensen die het afval op de grond gooien. “Dat is een belangrijke doelgroep die je niet kán overslaan. Maar daarnaast kunnen producenten zorgen dat de afdankurgentie afneemt. We hebben verder de welwillende inwoners die meehelpen met opruimen en natuurlijk de overheid om te zorgen voor een gelijk speelveld voor het bedrijfsleven door normen te stellen, zodat de volumes omlaag gaan.”
Soms helpt slimmer opruimen van de stad mee, zoals met grotere regelmaat straatafval aan de waterkant opruimen. “Dat voorkomt verwaaien van afval in het water én kosten, want afvalvissen is veel moeilijker en duurder dan met een veegwagen de straat reinigen. De waarheid is natuurlijk wél dat een schone stad geld kost”, erkent Rodermans. “Maar de meeste maatregelen die zwerfafval voorkomen leveren juist geld op. Die euro’s kan de stad dan uitgeven aan andere belangrijke zaken. Reden te meer voor de aanstaande coalitie om het actieplan voor een schoner Rotterdam te omarmen.”